18 Δεκεμβρίου 2008

Προμηθεὺς Δεσμώτης

Αἰσχύλου Προμηθεὺς Δεσμώτης

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1-127

ΠΑΡΟΔΟΣ 128-195

ΠΡΩΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 196-398

ΠΡΩΤΟ ΣΤΆΣΙΜΟ 399-435

ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 436-525

ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΤΆΣΙΜΟ 526-560

ΤΡΙΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 561-;

ΤΡΙΤΟ ΣΤΑΣΙΜΟ ;-1092

ΕΞΟΔΟΣ 907-1093

Κράτος

Χθονὸς μὲν ἐς τηλουρὸν ἥκομεν πέδον,

Σκύθην ἐς οἷμον, ἄβατον εἰς ἐρημίαν.

Ἥφαιστε, σοὶ δὲ χρὴ μέλειν ἐπιστολὰς

ἅς σοι πατὴρ ἐφεῖτο, τόνδε πρὸς πέτραις

ὑψηλοκρήμνοις τὸν λεωργὸν ὀχμάσαι 5

ἀδαμαντίνων δεσμῶν ἐν ἀρρήκτοις πέδαις.

τὸ σὸν γὰρ ἄνθος, παντέχνου πυρὸς σέλας,

θνητοῖσι κλέψας ὤπασεν. τοιᾶσδέ τοι

ἁμαρτίας σφε δεῖ θεοῖς δοῦναι δίκην,

ὡς ἂν διδαχθῇ τὴν Διὸς τυραννίδα 10

στέργειν, φιλανθρώπου δὲ παύεσθαι τρόπου.

Ἥφαιστος

Κράτος Βία τε, σφῷν μὲν ἐντολὴ Διὸς

ἔχει τέλος δὴ κοὐδὲν ἐμποδὼν ἔτι·

ἐγὼ δ᾽ ἄτολμός εἰμι συγγενῆ θεὸν

δῆσαι βίᾳ φάραγγι πρὸς δυσχειμέρῳ. 15

πάντως δ᾽ ἀνάγκη τῶνδέ μοι τόλμαν σχεθεῖν·

ἐξωριάζειν γὰρ πατρὸς λόγους βαρύ.

τῆς ὀρθοβούλου Θέμιδος αἰπυμῆτα παῖ,

ἄκοντά σ᾽ ἄκων δυσλύτοις χαλκεύμασι

προσπασσαλεύσω τῷδ᾽ ἀπανθρώπῳ πάγῳ 20

ἵν᾽ οὔτε φωνὴν οὔτε του μορφὴν βροτῶν

ὄψει, σταθευτὸς δ᾽ ἡλίου φοίβῃ φλογὶ

χροιᾶς ἀμείψεις ἄνθος. ἀσμένῳ δέ σοι

ἡ ποικιλείμων νὺξ ἀποκρύψει φάος,

πάχνην θ᾽ ἑῴαν ἥλιος σκεδᾷ πάλιν· 25

ἀεὶ δὲ τοῦ παρόντος ἀχθηδὼν κακοῦ

τρύσει σ᾽· ὁ λωφήσων γὰρ οὐ πέφυκέ πω.

τοιαῦτ᾽ ἐπηύρω τοῦ φιλανθρώπου τρόπου.

θεὸς θεῶν γὰρ οὐχ ὑποπτήσσων χόλον

βροτοῖσι τιμὰς ὤπασας πέρα δίκης. 30

ἀνθ᾽ ὧν ἀτερπῆ τήνδε φρουρήσεις πέτραν

ὀρθοστάδην, ἄυπνος, οὐ κάμπτων γόνυ·

πολλοὺς δ᾽ ὀδυρμοὺς καὶ γόους ἀνωφελεῖς

φθέγξῃ· Διὸς γὰρ δυσπαραίτητοι φρένες.

ἅπας δὲ τραχὺς ὅστις ἂν νέον κρατῇ. 35

Κράτος

εἶεν, τί μέλλεις καὶ κατοικτίζῃ μάτην;

τί τὸν θεοῖς ἔχθιστον οὐ στυγεῖς θεόν,

ὅστις τὸ σὸν θνητοῖσι προὔδωκεν γέρας;

Ἥφαιστος

τὸ συγγενές τοι δεινὸν ἥ θ᾽ ὁμιλία.

Κράτος

σύμφημ᾽· ἀνηκουστεῖν δὲ τῶν πατρὸς λόγων 40

οἷόν τε πῶς; οὐ τοῦτο δειμαίνεις πλέον;

Ἥφαιστος

αἰεί γε δὴ νηλὴς σὺ καὶ θράσους πλέως.

Κράτος

ἄκος γὰρ οὐδὲν τόνδε θρηνεῖσθαι. σὺ δὲ

τὰ μηδὲν ὠφελοῦντα μὴ πόνει μάτην.

Ἥφαιστος

ὦ πολλὰ μισηθεῖσα χειρωναξία. 45

Κράτος

τί νιν στυγεῖς; πόνων γὰρ ὡς ἁπλῷ λόγῳ

τῶν νῦν παρόντων οὐδὲν αἰτία τέχνη.

Ἥφαιστος

ἔμπας τις αὐτὴν ἄλλος ὤφελεν λαχεῖν.

Κράτος

ἅπαντ᾽ ἐπαχθῆ πλὴν θεοῖσι κοιρανεῖν·

ἐλεύθερος γὰρ οὔτις ἐστὶ πλὴν Διός. 50

Ἥφαιστος

ἔγνωκα τοῖσδε κοὐδὲν ἀντειπεῖν ἔχω.

Κράτος

οὔκουν ἐπείξῃ τῷδε δεσμὰ περιβαλεῖν,

ὡς μή σ᾽ ἐλινύοντα προσδερχθῇ πατήρ;

Ἥφαιστος

καὶ δὴ πρόχειρα ψάλια δέρκεσθαι πάρα.

Κράτος

βαλών νιν ἀμφὶ χερσὶν ἐγκρατεῖ σθένει 55

ῥαιστῆρι θεῖνε, πασσάλευε πρὸς πέτραις.

Ἥφαιστος

περαίνεται δὴ κοὐ ματᾷ τοὔργον τόδε.

Κράτος

ἄρασσε μᾶλλον, σφίγγε, μηδαμῇ χάλα.

δεινὸς γὰρ εὑρεῖν κἀξ ἀμηχάνων πόρον.

Ἥφαιστος

ἄραρεν ἥδε γ᾽ ὠλένη δυσεκλύτως. 60

Κράτος

καὶ τήνδε νῦν πόρπασον ἀσφαλῶς, ἵνα

μάθῃ σοφιστὴς ὢν Διὸς νωθέστερος.

Ἥφαιστος

πλὴν τοῦδ᾽ ἂν οὐδεὶς ἐνδίκως μέμψαιτό μοι.

Κράτος

ἀδαμαντίνου νῦν σφηνὸς αὐθάδη γνάθον

στέρνων διαμπὰξ πασσάλευ᾽ ἐρρωμένως. 65

Ἥφαιστος

αἰαῖ, Προμηθεῦ, σῶν ὑπερστένω πόνων.

Κράτος

σὺ δ᾽ αὖ κατοκνεῖς τῶν Διός τ᾽ ἐχθρῶν ὕπερ

στένεις; ὅπως μὴ σαυτὸν οἰκτιεῖς ποτε.

Ἥφαιστος

ὁρᾷς θέαμα δυσθέατον ὄμμασιν.

Κράτος

ὁρῶ κυροῦντα τόνδε τῶν ἐπαξίων. 70

ἀλλ᾽ ἀμφὶ πλευραῖς μασχαλιστῆρας βάλε.

Ἥφαιστος

δρᾶν ταῦτ᾽ ἀνάγκη, μηδὲν ἐγκέλευ᾽ ἄγαν.

Κράτος

ἦ μὴν κελεύσω κἀπιθωύξω γε πρός.

χώρει κάτω, σκέλη δὲ κίρκωσον βίᾳ.

Ἥφαιστος

καὶ δὴ πέπρακται τοὔργον οὐ μακρῷ πόνῳ. 75

Κράτος

ἐρρωμένως νῦν θεῖνε διατόρους πέδας·

ὡς οὑπιτιμητής γε τῶν ἔργων βαρύς.

Ἥφαιστος

ὅμοια μορφῇ γλῶσσά σου γηρύεται.

Κράτος

σὺ μαλθακίζου, τὴν δ᾽ ἐμὴν αὐθαδίαν

ὀργῆς τε τραχύτητα μὴ ᾽πίπλησσέ μοι. 80

Ἥφαιστος

στείχωμεν, ὡς κώλοισιν ἀμφίβληστρ᾽ ἔχει.

Κράτος

ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε καὶ θεῶν γέρα

συλῶν ἐφημέροισι προστίθει. τί σοι

οἷοί τε θνητοὶ τῶνδ᾽ ἀπαντλῆσαι πόνων;

ψευδωνύμως σε δαίμονες Προμηθέα 85

καλοῦσιν· αὐτὸν γάρ σε δεῖ προμηθέως,

ὅτῳ τρόπῳ τῆσδ᾽ ἐκκυλισθήσῃ τέχνης.

Προμηθεύς

ὦ δῖος αἰθὴρ καὶ ταχύπτεροι πνοαί,

ποταμῶν τε πηγαί, ποντίων τε κυμάτων

ἀνήριθμον γέλασμα, παμμῆτόρ τε γῆ, 90

καὶ τὸν πανόπτην κύκλον ἡλίου καλῶ.

ἴδεσθέ μ᾽ οἷα πρὸς θεῶν πάσχω θεός.

δέρχθηθ᾽ οἵαις αἰκείαισιν

διακναιόμενος τὸν μυριετῆ

χρόνον ἀθλεύσω. 95

τοιόνδ᾽ ὁ νέος ταγὸς μακάρων

ἐξηῦρ᾽ ἐπ᾽ ἐμοὶ δεσμὸν ἀεικῆ.

φεῦ φεῦ, τὸ παρὸν τό τ᾽ ἐπερχόμενον

πῆμα στενάχω, πῇ ποτε μόχθων

χρὴ τέρματα τῶνδ᾽ ἐπιτεῖλαι. 100

καίτοι τί φημι; πάντα προυξεπίσταμαι

σκεθρῶς τὰ μέλλοντ᾽, οὐδέ μοι ποταίνιον

πῆμ᾽ οὐδὲν ἥξει. τὴν πεπρωμένην δὲ χρὴ

αἶσαν φέρειν ὡς ῥᾷστα, γιγνώσκονθ᾽ ὅτι

τὸ τῆς ἀνάγκης ἔστ᾽ ἀδήριτον σθένος. 105

ἀλλ᾽ οὔτε σιγᾶν οὔτε μὴ σιγᾶν τύχας

οἷόν τέ μοι τάσδ᾽ ἐστί. θνητοῖς γὰρ γέρα

πορὼν ἀνάγκαις ταῖσδ᾽ ἐνέζευγμαι τάλας.

ναρθηκοπλήρωτον δὲ θηρῶμαι πυρὸς

πηγὴν κλοπαίαν, ἣ διδάσκαλος τέχνης 110

πάσης βροτοῖς πέφηνε καὶ μέγας πόρος.

τοιῶνδε ποινὰς ἀμπλακημάτων τίνω

ὑπαιθρίοις δεσμοῖς πεπασσαλευμένος.

ἆ ἆ ἔα ἔα.

τίς ἀχώ, τίς ὀδμὰ προσέπτα μ᾽ ἀφεγγής, 115

θεόσυτος, ἢ βρότειος, ἢ κεκραμένη;

ἵκετο τερμόνιον ἐπὶ πάγον

πόνων ἐμῶν θεωρός, ἢ τί δὴ θέλων;

ὁρᾶτε δεσμώτην με δύσποτμον θεόν

τὸν Διὸς ἐχθρόν, τὸν πᾶσι θεοῖς 120

δι᾽ ἀπεχθείας ἐλθόνθ᾽ ὁπόσοι

τὴν Διὸς αὐλὴν εἰσοιχνεῦσιν,

διὰ τὴν λίαν φιλότητα βροτῶν.

φεῦ φεῦ, τί ποτ᾽ αὖ κινάθισμα κλύω

πέλας οἰωνῶν; αἰθὴρ δ᾽ ἐλαφραῖς 125

πτερύγων ῥιπαῖς ὑποσυρίζει.

πᾶν μοι φοβερὸν τὸ προσέρπον.

Χορός

μηδὲν φοβηθῇς· φιλία 128b

γὰρ ἅδε τάξις πτερύγων

θοαῖς ἁμίλλαις προσέβα

τόνδε πάγον, πατρῴας 130

μόγις παρειποῦσα φρένας.

κραιπνοφόροι δέ μ᾽ ἔπεμψαν αὖραι·

κτύπου γὰρ ἀχὼ χάλυβος

διῇξεν ἄντρων μυχόν, ἐκ 130b

δ᾽ ἔπληξέ μου τὰν θεμερῶπιν αἰδῶ·

σύθην δ᾽ ἀπέδιλος ὄχῳ πτερωτῷ. 135

Προμηθεύς

αἰαῖ αἰαῖ,

τῆς πολυτέκνου Τηθύος ἔκγονα,

τοῦ περὶ πᾶσάν θ᾽ εἱλισσομένου

χθόν᾽ ἀκοιμήτῳ ῥεύματι παῖδες

πατρὸς, Ὠκεανοῦ, 140

δέρχθητ᾽, ἐσίδεσθ᾽ οἵῳ δεσμῷ,

προσπορπατὸς τῆσδε φάραγγος

σκοπέλοις ἐν ἄκροις

φρουρὰν ἄζηλον ὀχήσω. 143b

Χορός

λεύσσω, Προμηθεῦ· φοβερὰ

δ᾽ ἐμοῖσιν ὄσσοις ὀμίχλα 145

προσῇξε πλήρης δακρύων

σὸν δέμας εἰσιδούσᾳ

πέτραις προσαυαινόμενον

ταῖσδ᾽ ἀδαμαντοδέτοισι λύμαις.

νέοι γὰρ οἰακονόμοι

κρατοῦσ᾽, Ὀλύμπου· νεοχμοῖς

δὲ δὴ νόμοις Ζεὺς ἀθέτως κρατύνει. 150

τὰ πρὶν δὲ πελώρια νῦν ἀιστοῖ.

Προμηθεύς

εἰ γάρ μ᾽ ὑπὸ γῆν νέρθεν θ᾽ Ἅιδου

τοῦ νεκροδέγμονος εἰς ἀπέρατον

Τάρταρον ἧκεν,

δεσμοῖς ἀλύτοις ἀγρίως πελάσας, 155

ὡς μήτε θεὸς μήτε τις ἄλλος

τοῖσδ᾽ ἐπεγήθει.

νῦν δ᾽ αἰθέριον κίνυγμ᾽ ὁ τάλας

ἐχθροῖς ἐπίχαρτα πέπονθα.

Χορός

τίς ὧδε τλησικάρδιος 160

θεῶν, ὅτῳ τάδ᾽ ἐπιχαρῆ;

τίς οὐ ξυνασχαλᾷ κακοῖς

τεοῖσι, δίχα γε Διός; ὁ δ᾽ ἐπικότως ἀεὶ

θέμενος ἄγναμπτον νόον

δάμναται Οὐρανίαν 165

γένναν, οὐδὲ λήξει, πρὶν ἂν ἢ κορέσῃ κέαρ ἢ παλάμᾳ τινὶ

τὰν δυσάλωτον ἕλῃ τις ἀρχάν.

Προμηθεύς

ἦ μὴν ἔτ᾽ ἐμοῦ, καίπερ κρατεραῖς

ἐν γυιοπέδαις αἰκιζομένου,

χρείαν ἕξει μακάρων πρύτανις, 170

δεῖξαι τὸ νέον βούλευμ᾽ ὑφ᾽ ὅτου

σκῆπτρον τιμάς τ᾽ ἀποσυλᾶται.

καί μ᾽ οὔτι μελιγλώσσοις πειθοῦς

ἐπαοιδαῖσιν θέλξει, στερεάς τ᾽

οὔποτ᾽ ἀπειλὰς πτήξας τόδ᾽ ἐγὼ 175

καταμηνύσω,

πρὶν ἂν ἐξ ἀγρίων δεσμῶν χαλάσῃ

ποινάς τε τίνειν

τῆσδ᾽ αἰκείας ἐθελήσῃ.

Χορός

σὺ μὲν θρασύς τε καὶ πικραῖς 180

δύαισιν οὐδὲν ἐπιχαλᾷς,

ἄγαν δ᾽ ἐλευθεροστομεῖς.

ἐμὰς δὲ φρένας ἐρέθισε διάτορος φόβος·

δέδια δ᾽ ἀμφὶ σαῖς τύχαις,

πᾷ ποτε τῶνδε πόνων 185

χρή σε τέρμα κέλ-

σαντ᾽ ἐσιδεῖν· ἀκίχητα γὰρ ἤθεα καὶ κέαρ

ἀπαράμυθον ἔχει Κρόνου παῖς.

Προμηθεύς

οἶδ᾽ ὅτι τραχὺς καὶ παρ᾽ ἑαυτῷ

τὸ δίκαιον ἔχων Ζεύς. ἀλλ᾽ ἔμπας [ὀίω] 190

μαλακογνώμων

ἔσται ποθ᾽, ὅταν ταύτῃ ῥαισθῇ·

τὴν δ᾽ ἀτέραμνον στορέσας ὀργὴν

εἰς ἀρθμὸν ἐμοὶ καὶ φιλότητα

σπεύδων σπεύδοντί ποθ᾽ ἥξει. 195

Χορός

πάντ᾽ ἐκκάλυψον καὶ γέγων᾽ ἡμῖν λόγον, 196

ποίῳ λαβών σε Ζεὺς ἐπ᾽ αἰτιάματι,

οὕτως ἀτίμως καὶ πικρῶς αἰκίζεται·

δίδαξον ἡμᾶς, εἴ τι μὴ βλάπτει λόγῳ.

Προμηθεύς

ἀλγεινὰ μέν μοι καὶ λέγειν ἐστὶν τάδε,

ἄλγος δὲ σιγᾶν, πανταχῇ δὲ δύσποτμα. 200

ἐπεὶ τάχιστ᾽ ἤρξαντο δαίμονες χόλου

στάσις τ᾽ ἐν ἀλλήλοισιν ὠροθύνετο,

οἱ μὲν θέλοντες ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον,

ὡς Ζεὺς ἀνάσσοι δῆθεν, οἱ δὲ τοὔμπαλιν

σπεύδοντες, ὡς Ζεὺς μήποτ᾽ ἄρξειεν θεῶν, 205

ἐνταῦθ᾽ ἐγὼ τὰ λῷστα βουλεύων πιθεῖν

Τιτᾶνας, Οὐρανοῦ τε καὶ Χθονὸς τέκνα,

οὐκ ἠδυνήθην. αἱμύλας δὲ μηχανὰς

ἀτιμάσαντες καρτεροῖς φρονήμασιν

ᾤοντ᾽ ἀμοχθεὶ πρὸς βίαν τε δεσπόσειν· 210

ἐμοὶ δὲ μήτηρ οὐχ ἅπαξ μόνον Θέμις,

καὶ Γαῖα, πολλῶν ὀνομάτων μορφὴ μία,

τὸ μέλλον κραίνοιτο προυτεθεσπίκει,

ὡς οὐ κατ᾽ ἰσχὺν οὐδὲ πρὸς τὸ καρτερόν

χρείη, δόλῳ δὲ τοὺς ὑπερσχόντας κρατεῖν. 215

τοιαῦτ᾽ ἐμοῦ λόγοισιν ἐξηγουμένου

οὐκ ἠξίωσαν οὐδὲ προσβλέψαι τὸ πᾶν.

κράτιστα δή μοι τῶν παρεστώτων τότε

ἐφαίνετ᾽ εἶναι προσλαβόντα μητέρα

ἑκόνθ᾽ ἑκόντι Ζηνὶ συμπαραστατεῖν. 220

ἐμαῖς δὲ βουλαῖς Ταρτάρου μελαμβαθὴς

κευθμὼν καλύπτει τὸν παλαιγενῆ Κρόνον

αὐτοῖσι συμμάχοισι. τοιάδ᾽ ἐξ ἐμοῦ

ὁ τῶν θεῶν τύραννος ὠφελημένος

κακαῖσι ποιναῖς ταῖσδὲ μ᾽ ἐξημείψατο. 225

ἔνεστι γάρ πως τοῦτο τῇ τυραννίδι

νόσημα, τοῖς φίλοισι μὴ πεποιθέναι.

ὃ δ᾽ οὖν ἐρωτᾶτ᾽, αἰτίαν καθ᾽ ἥντινα

αἰκίζεταί με, τοῦτο δὴ σαφηνιῶ.

ὅπως τάχιστα τὸν πατρῷον ἐς θρόνον 230

καθέζετ᾽, εὐθὺς δαίμοσιν νέμει γέρα

ἄλλοισιν ἄλλα καὶ διεστοιχίζετο

ἀρχήν· βροτῶν δὲ τῶν ταλαιπώρων λόγον

οὐκ ἔσχεν οὐδέν᾽, ἀλλ᾽ ἀιστώσας γένος

τὸ πᾶν ἔχρῃζεν ἄλλο φιτῦσαι νέον. 235

καὶ τοῖσιν οὐδεὶς ἀντέβαινε πλὴν ἐμοῦ.

ἐγὼ δ᾽ ἐτόλμησ᾽· ἐξελυσάμην βροτοὺς

τὸ μὴ διαρραισθέντας εἰς Ἅιδου μολεῖν.

τῷ τοι τοιαῖσδε πημοναῖσι κάμπτομαι,

πάσχειν μὲν ἀλγειναῖσιν, οἰκτραῖσιν δ᾽ ἰδεῖν· 240

θνητοὺς δ᾽ ἐν οἴκτῳ προθέμενος, τούτου τυχεῖν

οὐκ ἠξιώθην αὐτός, ἀλλὰ νηλεῶς

ὧδ᾽ ἐρρύθμισμαι, Ζηνὶ δυσκλεὴς θέα.

Χορός

σιδηρόφρων τε κἀκ πέτρας εἰργασμένος 245

ὅστις, Προμηθεῦ, σοῖσιν οὐ συνασχαλᾷ

μόχθοις· ἐγὼ γὰρ οὔτ᾽ ἂν εἰσιδεῖν τάδε

ἔχρῃζον εἰσιδοῦσά τ᾽ ἠλγύνθην κέαρ.

Προμηθεύς

καὶ μὴν φίλοις <γ᾽ > ἐλεινὸς εἰσορᾶν ἐγώ.

Χορός

μή πού τι προύβης τῶνδε καὶ περαιτέρω;

Προμηθεύς

θνητούς γ᾽ ἔπαυσα μὴ προδέρκεσθαι μόρον. 250

Χορός

τὸ ποῖον εὑρὼν τῆσδε φάρμακον νόσου;

Προμηθεύς

τυφλὰς ἐν αὐτοῖς ἐλπίδας κατῴκισα.

Χορός

μέγ᾽ ὠφέλημα τοῦτ᾽ ἐδωρήσω βροτοῖς.

Προμηθεύς

πρὸς τοῖσδε μέντοι πῦρ ἐγώ σφιν ὤπασα.

Χορός

καὶ νῦν φλογωπὸν πῦρ ἔχουσ᾽ ἐφήμεροι; 255

Προμηθεύς

ἀφ᾽ οὗ γε πολλὰς ἐκμαθήσονται τέχνας.

Χορός

τοιοῖσδε δή σε Ζεὺς ἐπ᾽ αἰτιάμασιν--

Προμηθεύς

αἰκίζεταί τε κοὐδαμῇ χαλᾷ κακῶν.

Χορός

οὐδ᾽ ἔστιν ἄθλου τέρμα σοι προκείμενον;

Προμηθεύς

οὐκ ἄλλο γ᾽ οὐδέν, πλὴν ὅταν κείνῳ δοκῇ. 260

Χορός

δόξει δὲ πῶς; τίς ἐλπίς; οὐχ ὁρᾷς ὅτι

ἥμαρτες; ὡς δ᾽ ἥμαρτες οὔτ᾽ ἐμοὶ λέγειν

καθ᾽ ἡδονὴν σοί τ᾽ ἄλγος. ἀλλὰ ταῦτα μὲν

μεθῶμεν, ἄθλου δ᾽ ἔκλυσιν ζήτει τινά.

Προμηθεύς

ἐλαφρὸν ὅστις πημάτων ἔξω πόδα 265

ἔχει παραινεῖν νουθετεῖν τε τὸν κακῶς

πράσσοντ᾽· ἐγὼ δὲ ταῦθ᾽ ἅπαντ᾽ ἠπιστάμην.

ἑκὼν ἑκὼν ἥμαρτον, οὐκ ἀρνήσομαι·

θνητοῖς ἀρήγων αὐτὸς ηὑρόμην πόνους.

οὐ μήν τι ποιναῖς γ᾽ ᾠόμην τοίαισί με 270

κατισχνανεῖσθαι πρὸς πέτραις πεδαρσίοις,

τυχόντ᾽ ἐρήμου τοῦδ᾽ ἀγείτονος πάγου.

καί μοι τὰ μὲν παρόντα μὴ δύρεσθ᾽ ἄχη,

πέδοι δὲ βᾶσαι τὰς προσερπούσας τύχας

ἀκούσαθ᾽, ὡς μάθητε διὰ τέλους τὸ πᾶν. 275

πίθεσθέ μοι πίθεσθε, συμπονήσατε

τῷ νῦν μογοῦντι. ταὐτά τοι πλανωμένη

πρὸς ἄλλοτ᾽ ἄλλον πημονὴ προσιζάνει.

Χορός

οὐκ ἀκούσαις ἐπεθώυξας

τοῦτο, Προμηθεῦ. 280

καὶ νῦν ἐλαφρῷ ποδὶ κραιπνόσυτον

θᾶκον προλιποῦσ᾽, αἰθέρα θ᾽ ἁγνὸν

πόρον οἰωνῶν, ὀκριοέσσῃ

χθονὶ τῇδε πελῶ, τοὺς σοὺς δὲ πόνους

χρῄζω διὰ παντὸς ἀκοῦσαι. 285

Ὠκεανός

ἥκω δολιχῆς τέρμα κελεύθου

διαμειψάμενος πρὸς σέ, Προμηθεῦ,

τὸν πτερυγωκῆ τόνδ᾽ οἰωνὸν

γνώμῃ στομίων ἄτερ εὐθύνων·

ταῖς σαῖς δὲ τύχαις, ἴσθι, συναλγῶ. 290

τὸ τε γάρ με, δοκῶ, συγγενὲς οὕτως

ἐσαναγκάζει,

χωρίς τε γένους οὐκ ἔστιν ὅτῳ

μείζονα μοῖραν νείμαιμ᾽ ἢ σοί.

γνώσῃ δὲ τάδ᾽ ὡς ἔτυμ᾽, οὐδὲ μάτην 295

χαριτογλωσσεῖν ἔνι μοι· φέρε γὰρ

σήμαιν᾽ ὅ τι χρή σοι συμπράσσειν·

οὐ γάρ ποτ᾽ ἐρεῖς ὡς Ὠκεανοῦ

φίλος ἐστὶ βεβαιότερός σοι.

Προμηθεύς

ἔα· τί χρῆμα λεύσσω; καὶ σὺ δὴ πόνων ἐμῶν 300

ἥκεις ἐπόπτης; πῶς ἐτόλμησας, λιπὼν

ἐπώνυμόν τε ῥεῦμα καὶ πετρηρεφῆ

αὐτόκτιτ᾽ ἄντρα, τὴν σιδηρομήτορα

ἐλθεῖν ἐς αἶαν; ἦ θεωρήσων τύχας

ἐμὰς ἀφῖξαι καὶ συνασχαλῶν κακοῖς; 305

δέρκου θέαμα, τόνδε τὸν Διὸς φίλον,

τὸν συγκαταστήσαντα τὴν τυραννίδα,

οἵαις ὑπ᾽ αὐτοῦ πημοναῖσι κάμπτομαι.

Ὠκεανός

ὁρῶ, Προμηθεῦ, καὶ παραινέσαι γέ σοι

θέλω τὰ λῷστα, καίπερ ὄντι ποικίλῳ. 310

γίγνωσκε σαυτὸν καὶ μεθάρμοσαι τρόπους

νέους· νέος γὰρ καὶ τύραννος ἐν θεοῖς.

εἰ δ᾽ ὧδε τραχεῖς καὶ τεθηγμένους λόγους

ῥίψεις, τάχ᾽ ἄν σου καὶ μακρὰν ἀνωτέρω

θακῶν κλύοι Ζεύς, ὥστε σοι τὸν νῦν ὄχλον 315

παρόντα μόχθων παιδιὰν εἶναι δοκεῖν.

ἀλλ᾽, ὦ ταλαίπωρ᾽, ἃς ἔχεις ὀργὰς ἄφες,

ζήτει δὲ τῶνδε πημάτων ἀπαλλαγάς.

ἀρχαῖ᾽ ἴσως σοι φαίνομαι λέγειν τάδε·

τοιαῦτα μέντοι τῆς ἄγαν ὑψηγόρου 320

γλώσσης, Προμηθεῦ, τἀπίχειρα γίγνεται.

σὺ δ᾽ οὐδέπω ταπεινὸς οὐδ᾽ εἴκεις κακοῖς,

πρὸς τοῖς παροῦσι δ᾽ ἄλλα προσλαβεῖν θέλεις.

οὔκουν ἔμοιγε χρώμενος διδασκάλῳ

πρὸς κέντρα κῶλον ἐκτενεῖς, ὁρῶν ὅτι 325

τραχὺς μόναρχος οὐδ᾽ ὑπεύθυνος κρατεῖ.

καὶ νῦν ἐγὼ μὲν εἶμι καὶ πειράσομαι

ἐὰν δύνωμαι τῶνδέ σ᾽ ἐκλῦσαι πόνων.

σὺ δ᾽ ἡσύχαζε μηδ᾽ ἄγαν λαβροστόμει.

ἢ οὐκ οἶσθ᾽ ἀκριβῶς ὢν περισσόφρων ὅτι 330

γλώσσῃ ματαίᾳ ζημία προστρίβεται;

Προμηθεύς

ζηλῶ σ᾽ ὁθούνεκ᾽ ἐκτὸς αἰτίας κυρεῖς

τούτων μετασχεῖν καὶ τετολμηκὼς ἐμοί.

καὶ νῦν ἔασον μηδέ σοι μελησάτω.

πάντως γὰρ οὐ πείσεις νιν· οὐ γὰρ εὐπιθής. 335

πάπταινε δ᾽ αὐτὸς μή τι πημανθῇς ὁδῷ.

Ὠκεανός

πολλῷ γ᾽ ἀμείνων τοὺς πέλας φρενοῦν ἔφυς

ἢ σαυτόν· ἔργῳ κοὐ λόγῳ τεκμαίρομαι.

ὁρμώμενον δὲ μηδαμῶς ἀντισπάσῃς. 340

αὐχῶ γὰρ αὐχῶ τήνδε δωρεὰν ἐμοὶ

δώσειν Δί᾽, ὥστε τῶνδέ σ᾽ ἐκλῦσαι πόνων.

Προμηθεύς

τὰ μὲν σ᾽ ἐπαινῶ κοὐδαμῇ λήξω ποτέ·

προθυμίας γὰρ οὐδὲν ἐλλείπεις. ἀτὰρ 343b

μηδὲν πόνει. μάτην γὰρ οὐδὲν ὠφελῶν

ἐμοὶ πονήσεις, εἴ τι καὶ πονεῖν θέλεις. 345

ἀλλ᾽ ἡσύχαζε σαυτὸν ἐκποδὼν ἔχων·

ἐγὼ γὰρ οὐκ, εἰ δυστυχῶ, τοῦδ᾽ εἵνεκα

θέλοιμ᾽ ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν.

οὐ δῆτ᾽ ἐπεί με καὶ κασιγνήτου τύχαι

τείρουσ᾽ Ἄτλαντος, ὃς πρὸς ἑσπέρους τόπους 350

ἕστηκε κίον᾽ οὐρανοῦ τε καὶ χθονὸς

ὤμοις ἐρείδων, ἄχθος οὐκ εὐάγκαλον.

τὸν γηγενῆ τε Κιλικίων οἰκήτορα

ἄντρων ἰδὼν ᾤκτιρα, δάιον τέρας

ἑκατογκάρανον πρὸς βίαν χειρούμενον 355

Τυφῶνα θοῦρον· πᾶσιν [ὅς] ἀντέστη θεοῖς,

σμερδναῖσι γαμφηλαῖσι συρίζων φόβον·

ἐξ ὀμμάτων δ᾽ ἤστραπτε γοργωπὸν σέλας,

ὡς τὴν Διὸς τυραννίδ᾽ ἐκπέρσων βίᾳ·

ἀλλ᾽ ἦλθεν αὐτῷ Ζηνὸς ἄγρυπνον βέλος, 360

καταιβάτης κεραυνὸς ἐκπνέων φλόγα,

ὃς αὐτὸν ἐξέπληξε τῶν ὑψηγόρων

κομπασμάτων. φρένας γὰρ εἰς αὐτὰς τυπεὶς

ἐφεψαλώθη κἀξεβροντήθη σθένος.

καὶ νῦν ἀχρεῖον καὶ παράορον δέμας 365

κεῖται στενωποῦ πλησίον θαλασσίου

ἰπούμενος ῥίζαισιν Αἰτναίαις ὕπο·

κορυφαῖς δ᾽ ἐν ἄκραις ἥμενος μυδροκτυπεῖ

Ἥφαιστος· ἔνθεν ἐκραγήσονταί ποτε

ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις 370

τῆς καλλικάρπου Σικελίας λευροὺς γύας·

τοιόνδε Τυφὼς ἐξαναζέσει χόλον

θερμοῖς ἀπλάτου βέλεσι πυρπνόου ζάλης,

καίπερ κεραυνῷ Ζηνὸς ἠνθρακωμένος.

σὺ δ᾽ οὐκ ἄπειρος, οὐδ᾽ ἐμοῦ διδασκάλου 375

χρῄζεις· σεαυτὸν σῷζ᾽ ὅπως ἐπίστασαι·

ἐγὼ δὲ τὴν παροῦσαν ἀντλήσω τύχην,

ἔστ᾽ ἂν Διὸς φρόνημα λωφήσῃ χόλου.

Ὠκεανός

οὔκουν, Προμηθεῦ, τοῦτο γιγνώσκεις, ὅτι

ὀργῆς νοσούσης εἰσὶν ἰατροὶ λόγοι; 380

Προμηθεύς

ἐάν τις ἐν καιρῷ γε μαλθάσσῃ κέαρ

καὶ μὴ σφριγῶντα θυμὸν ἰσχναίνῃ βίᾳ.

Ὠκεανός

ἐν τῷ προθυμεῖσθαι δὲ καὶ τολμᾶν τίνα

ὁρᾷς ἐνοῦσαν ζημίαν; δίδασκέ με.

Προμηθεύς

μόχθον περισσὸν κουφόνουν τ᾽ εὐηθίαν. 385

Ὠκεανός

ἔα με τῇδε τῇ νόσῳ νοσεῖν, ἐπεὶ

κέρδιστον εὖ φρονοῦντα μὴ φρονεῖν δοκεῖν.

Προμηθεύς

ἐμὸν δοκήσει τἀμπλάκημ᾽ εἶναι τόδε.

Ὠκεανός

σαφῶς μ᾽ ἐς οἶκον σὸς λόγος στέλλει πάλιν.

Προμηθεύς

μὴ γάρ σε θρῆνος οὑμὸς εἰς ἔχθραν βάλῃ. 390

Ὠκεανός

ἦ τῷ νέον θακοῦντι παγκρατεῖς ἕδρας;

Προμηθεύς

τούτου φυλάσσου μή ποτ᾽ ἀχθεσθῇ κέαρ.

Ὠκεανός

ἡ σή, Προμηθεῦ, συμφορὰ διδάσκαλος.

Προμηθεύς

στέλλου, κομίζου, σῷζε τὸν παρόντα νοῦν.

Ὠκεανός

ὁρμωμένῳ μοι τόνδ᾽ ἐθώυξας λόγον. 395

λευρὸν γὰρ οἷμον αἰθέρος ψαίρει πτεροῖς

τετρασκελὴς οἰωνός· ἄσμενος δέ τἂν

σταθμοῖς ἐν οἰκείοισι κάμψειεν γόνυ.

Χορός

στένω σε τᾶς οὐλομένας τύχας, Προμηθεῦ·

δακρυσίστακτα δ᾽ ἀπ᾽ ὄσσων 400

ῥαδινὰν λειβομένα ῥέος παρειὰν

νοτίοις ἔτεγξα παγαῖς·

ἀμέγαρτα γὰρ τάδε Ζεὺς

ἰδίοις νόμοις κρατύνων

ὑπερήφανον θεοῖς τοῖς 405

πάρος ἐνδείκνυσιν αἰχμάν.

πρόπασα δ᾽ ἤδη στονόεν λέλακε χώρα,

μεγαλοσχήμονά ἀρχαι-

οπρεπῆ < > στένουσι τὰν σὰν

ξυνομαιμόνων τε τιμάν, 410

ὁπόσοι τ᾽ ἔποικον ἁγνᾶς

Ἀσίας ἕδος νέμονται,

μεγαλοστόνοισι σοῖς πή-

μασι συγκάμνουσι θνατοί.

Κολχίδος τε γᾶς ἔνοικοι 415

παρθένοι, μάχας ἄτρεστοι,

καὶ Σκύθης ὅμιλος, οἳ γᾶς

ἔσχατον τόπον ἀμφὶ Μαι-

ῶτιν ἔχουσι λίμναν,

Ἀραβίας τ᾽ ἄρειον ἄνθος, 420

ὑψίκρημνον οἳ πόλισμα

Καυκάσου πέλας νέμονται,

δάιος στρατός, ὀξυπρῴ-

ροισι βρέμων ἐν αἰχμαῖς.

[μόνον δὴ πρόσθεν ἄλλον ἐν πόνοις 425

δαμέντ᾽ ἀδαμαντοδέτοις

Τιτᾶνα λύμαις εἰσιδόμαν, θεόν,

Ἄτλαντος [αἰὲν]; ὑπέροχον σθένος κραταιόν,

<ὃς> οὐράνιόν [τε] πόλον

νώτοις <στέγων> ὑποστενάζει.] 430

βοᾷ δὲ πόντιος κλύδων

ξυμπίτνων, στένει βυθός,

κελαινὸς δ᾽ Ἄιδος ὑποβρέμει μυχὸς γᾶς,

παγαί θ᾽ ἁγνορύτων ποταμῶν

στένουσιν ἄλγος οἰκτρόν. 435

Προμηθεύς

μή τοι χλιδῇ δοκεῖτε μηδ᾽ αὐθαδίᾳ

σιγᾶν με· συννοίᾳ δὲ δάπτομαι κέαρ,

ὁρῶν ἐμαυτὸν ὧδε προυσελούμενον.

καίτοι θεοῖσι τοῖς νέοις τούτοις γέρα

τίς ἄλλος ἢ ᾽γὼ παντελῶς διώρισεν; 440

ἀλλ᾽ αὐτὰ σιγῶ· καὶ γὰρ εἰδυίαισιν ἂν

ὑμῖν λέγοιμι· τἀν βροτοῖς δὲ πήματα

ἀκούσαθ᾽, ὥς σφας νηπίους ὄντας τὸ πρὶν

ἔννους ἔθηκα καὶ φρενῶν ἐπηβόλους.

λέξω δέ, μέμψιν οὔτιν᾽ ἀνθρώποις ἔχων, 445

ἀλλ᾽ ὧν δέδωκ᾽ εὔνοιαν ἐξηγούμενος·

οἳ πρῶτα μὲν βλέποντες ἔβλεπον μάτην,

κλύοντες οὐκ ἤκουον, ἀλλ᾽ ὀνειράτων

ἀλίγκιοι μορφαῖσι τὸν μακρὸν βίον

ἔφυρον εἰκῇ πάντα, κοὔτε πλινθυφεῖς 450

δόμους προσείλους, ᾖσαν, οὐ ξυλουργίαν·

κατώρυχες δ᾽ ἔναιον ὥστ᾽ ἀήσυροι

μύρμηκες ἄντρων ἐν μυχοῖς ἀνηλίοις.

ἦν δ᾽ οὐδὲν αὐτοῖς οὔτε χείματος τέκμαρ

οὔτ᾽ ἀνθεμώδους ἦρος οὔτε καρπίμου 455

θέρους βέβαιον, ἀλλ᾽ ἄτερ γνώμης τὸ πᾶν

ἔπρασσον, ἔστε δή σφιν ἀντολὰς ἐγὼ

ἄστρων ἔδειξα τάς τε δυσκρίτους δύσεις.

καὶ μὴν ἀριθμόν, ἔξοχον σοφισμάτων,

ἐξηῦρον αὐτοῖς, γραμμάτων τε συνθέσεις, 460

μνήμην ἁπάντων, μουσομήτορ᾽ ἐργάνην.

κἄζευξα πρῶτος ἐν ζυγοῖσι κνώδαλα

ζεύγλαισι δουλεύοντα σάγμασὶν θ᾽, ὅπως

θνητοῖς μεγίστων διάδοχοι μοχθημάτων

γένοινθ᾽, ὑφ᾽ ἅρμα τ᾽ ἤγαγον φιληνίους 465

ἵππους, ἄγαλμα τῆς ὑπερπλούτου χλιδῆς.

θαλασσόπλαγκτα δ᾽ οὔτις ἄλλος ἀντ᾽ ἐμοῦ

λινόπτερ᾽ ηὗρε ναυτίλων ὀχήματα.

τοιαῦτα μηχανήματ᾽ ἐξευρὼν τάλας

βροτοῖσιν, αὐτὸς οὐκ ἔχω σόφισμ᾽ ὅτῳ 470

τῆς νῦν παρούσης πημονῆς ἀπαλλαγῶ.


Χορός

πέπονθας αἰκὲς πῆμ᾽· ἀποσφαλεὶς φρενῶν

πλανᾷ, κακὸς δ᾽ ἰατρὸς ὥς τις ἐς νόσον

πεσὼν ἀθυμεῖς καὶ σεαυτὸν οὐκ ἔχεις

εὑρεῖν ὁποίοις φαρμάκοις ἰάσιμος. 475

Προμηθεύς

τὰ λοιπά μου κλύουσα θαυμάσῃ πλέον,

οἵας τέχνας τε καὶ πόρους ἐμησάμην.

τὸ μὲν μέγιστον, εἴ τις ἐς νόσον πέσοι,

οὐκ ἦν ἀλέξημ᾽ οὐδέν, οὔτε βρώσιμον,

οὐ χριστόν, οὐδὲ πιστόν, ἀλλὰ φαρμάκων 480

χρείᾳ κατεσκέλλοντο, πρίν γ᾽ ἐγώ σφισιν

ἔδειξα κράσεις ἠπίων ἀκεσμάτων,

αἷς τὰς ἁπάσας ἐξαμύνονται νόσους.

τρόπους τε πολλοὺς μαντικῆς ἐστοίχισα,

κἄκρινα πρῶτος ἐξ ὀνειράτων ἃ χρὴ 485

ὕπαρ γενέσθαι, κληδόνας τε δυσκρίτους

ἐγνώρισ᾽ αὐτοῖς ἐνοδίους τε συμβόλους·

γαμψωνύχων τε πτῆσιν οἰωνῶν σκεθρῶς

διώρισ᾽, οἵτινές τε δεξιοὶ φύσιν

εὐωνύμους τε, καὶ δίαιταν ἥντινα 490

ἔχουσ᾽ ἕκαστοι, καὶ πρὸς ἀλλήλους τίνες

ἔχθραι τε καὶ στέργηθρα καὶ συνεδρίαι·

σπλάγχνων τε λειότητα, καὶ χροιὰν τίνα

ἔχουσ᾽ ἂν εἴη δαίμοσιν πρὸς ἡδονὴν

χολή, λοβοῦ τε ποικίλην εὐμορφίαν. 495

κνίσῃ τε κῶλα συγκαλυπτὰ καὶ μακρὰν

ὀσφῦν πυρώσας δυστέκμαρτον ἐς τέχνην

ὥδωσα θνητούς, καὶ φλογωπὰ σήματα

ἐξωμμάτωσα, πρόσθεν ὄντ᾽ ἐπάργεμα.

τοιαῦτα μὲν δὴ ταῦτ᾽· ἔνερθε δὲ χθονὸς 500

κεκρυμμέν᾽, ἀνθρώποισιν ὠφελήματα,

χαλκόν, σίδηρον, ἄργυρον, χρυσόν τε τίς

φήσειεν ἂν πάροιθεν ἐξευρεῖν ἐμοῦ;

οὐδείς, σάφ᾽ οἶδα, μὴ μάτην φλύσαι θέλων.

βραχεῖ δὲ μύθῳ πάντα συλλήβδην μάθε, 505

πᾶσαι τέχναι βροτοῖσιν ἐκ Προμηθέως.


Χορός

μή νυν βροτοὺς μὲν ὠφέλει καιροῦ πέρα,

σαυτοῦ δ᾽ ἀκήδει δυστυχοῦντος. ὡς ἐγὼ

εὔελπίς εἰμι τῶνδέ σ᾽ ἐκ δεσμῶν ἔτι

λυθέντα μηδὲν μεῖον ἰσχύσειν Διός. 510

Προμηθεύς

οὐ ταῦτα ταύτῃ μοῖρά πω τελεσφόρος

κρᾶναι πέπρωται, μυρίαις δὲ πημοναῖς

δύαις τε καμφθεὶς ὧδε δεσμὰ φυγγάνω·

τέχνη δ᾽ ἀνάγκης ἀσθενεστέρα μακρῷ.


Χορός

τίς οὖν ἀνάγκης ἐστὶν οἰακοστρόφος; 515

Προμηθεύς

Μοῖραι τρίμορφοι μνήμονές τ᾽ Ἐρινύες

Χορός

τούτων ἄρα Ζεύς ἐστιν ἀσθενέστερος;

Προμηθεύς

οὔκουν ἂν ἐκφύγοι γε τὴν πεπρωμένην.

Χορός

τί γὰρ πέπρωται Ζηνὶ πλὴν ἀεὶ κρατεῖν;

Προμηθεύς

τοῦτ᾽ οὐκέτ᾽ ἂν πύθοιο μηδὲ λιπάρει. 520



Χορός

ἦ πού τι σεμνόν ἐστιν ὃ ξυναμπέχεις.



Προμηθεύς

ἄλλου λόγου μέμνησθε, τόνδε δ᾽ οὐδαμῶς

καιρὸς γεγωνεῖν, ἀλλὰ συγκαλυπτέος

ὅσον μάλιστα· τόνδε γὰρ σῴζων ἐγὼ

δεσμοὺς ἀεικεῖς καὶ δύας ἐκφυγγάνω. 525

Χορός

μηδάμ᾽ ὁ πάντα νέμων

θεῖτ᾽ ἐμᾷ γνώμᾳ κράτος ἀντίπαλον Ζεύς,

μηδ᾽ ἐλινύσαιμι θεοὺς ὁσίαις θοίναις ποτινισομένα 530

βουφόνοις παρ᾽ Ὠκεανοῦ πατρὸς ἄσβεστον πόρον,

μηδ᾽ ἀλίτοιμι λόγοις· 535

ἀλλά μοι τόδ᾽ ἐμμένοι καὶ μήποτ᾽ ἐκτακείη·

ἁδύ τι θαρσαλέαις

τὸν μακρὸν τείνειν βίον ἐλπίσι, φαναῖς

θυμὸν ἀλδαίνουσαν ἐν εὐφροσύναις. φρίσ-

σω δέ σε δερκομένα 540

μυρίοις μόχθοις διακναιόμενον < >.

Ζῆνα γὰρ οὐ τρομέων

ἰδίᾳ γνώμᾳ σέβῃ θνατοὺς ἄγαν, Προμηθεῦ.

φέρ᾽, ὅπως ἄχαρις χάρις, ὦ φίλος· 545

εἰπὲ ποῦ τίς ἀλκά;

τίς ἐφαμερίων ἄρηξις; οὐδ᾽ ἐδέρχθης

ὀλιγοδρανίαν ἄκικυν,

ἰσόνειρον, τὸ φωτῶν

ἀλαὸν γένος ἐμπεποδισμένον; οὔποτε < > 550

τὰν Διὸς ἁρμονίαν θνατῶν παρεξίασι βουλαί.

ἔμαθον τάδε σὰς προσιδοῦσ᾽ ὀλο-

ὰς τύχας, Προμηθεῦ.

τὸ διαμφίδιον δέ μοι μέλος προσέπτα

τόδ᾽ ἐκεῖνό θ᾽, ὅ τ᾽ ἀμφὶ λουτρὰ 555

καὶ λέχος σὸν ὑμεναίουν

ἰότατι γάμων, ὅτε τὰν ὁμοπάτριον ἕδνοις

ἄγαγες Ἡσιόναν πείθὼν δάμαρτα κοινόλεκτρον. 560

Ἰώ

τίς γῆ; τί γένος; τίνα φῶ λεύσσειν

τόνδε χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν

χειμαζόμενον;

τίνος ἀμπλακίας ποινὰς ὀλέκῃ;

σήμηνον ὅποι γῆς ἡ μογερὰ πεπλάνημαι. 565

ἆ ἆ, ἒ ἔ,

χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος,

εἴδωλον Ἄργου γηγενοῦς, ἄλευ᾽ ἆ δᾶ· φοβοῦμαι

τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν.

ὁ δὲ πορεύεται δόλιον ὄμμ᾽ ἔχων,

ὃν οὐδὲ κατθανόντα γαῖα κεύθει. 570

ἀλλ᾽, ἐμὲ τὰν τάλαιναν

ἐξ ἐνέρων περῶν κυναγετεῖ, πλανᾷ

τε νῆστιν ἀνὰ τὰν παραλίαν ψάμμαν.

ὑπὸ δὲ κηρόπλαστος ὀτοβεῖ δόναξ

ἀχέτας ὑπνοδόταν νόμον· 575

ἰὼ ἰὼ πόποι, ποῖ μ᾽ ἄγουσι τη-

λέπλαγκτοι πλάναι;

τί ποτέ μ᾽, ὦ Κρόνιε παῖ, τί ποτε ταῖσδ᾽

ἐνέζευξας εὑρὼν ἁμαρτοῦσαν ἐν

πημοναῖσιν; ἓ ἕ, 580

οἰστρηλάτῳ δὲ δείματι

δειλαίαν παράκοπον ὧδε τείρεις;

πυρί <με > φλέξον, ἢ χθονὶ κάλυψον, ἤ

ποντίοις δάκεσι δὸς βοράν,

μηδέ μοι φθονήσῃς

εὐγμάτων, ἄναξ.

ἄδην με πολύπλανοι πλάναι 585

γεγυμνάκασιν, οὐδ᾽ ἔχω μαθεῖν ὅπα

πημονὰς ἀλύξω.

κλύεις φθέγμα τᾶς βούκερω παρθένου;

Προμηθεύς

πῶς δ᾽ οὐ κλύω τῆς οἰστροδινήτου κόρης,

τῆς Ἰναχείας; ἣ Διὸς θάλπει κέαρ 590

ἔρωτι, καὶ νῦν τοὺς ὑπερμήκεις δρόμους

Ἥρᾳ στυγητὸς πρὸς βίαν γυμνάζεται.

Ἰώ

πόθεν ἐμοῦ σὺ πατρὸς ὄνομ᾽ ἀπύεις; 593

εἰπέ μοι τᾷ μογερᾷ τίς ὤν;

τίς ἄρα μ᾽, ὦ τάλας, τὰν τάλαιναν ὧδ᾽ 595

ἔτυμα προσθροεῖς;

θεόσυτόν τε νόσον ὠνόμασας, ἃ

μαραίνει με χρίουσα κέντροις, <ἰώ>,

φοιταλέοισιν ἓ ἕ·

σκιρτημάτων δὲ νήστισιν

αἰκείαις λαβρόσυτος ἦλθον, <Ἥρας > 600

ἐπικότοισι μήδεσι δαμεῖσα. δυσ-

δαιμόνων δὲ τίνες οἵ, ἓ ἕ,

οἷ᾽ ἐγὼ μογοῦσιν;

ἀλλά μοι τορῶς

τέκμηρον ὅ τι μ᾽ ἐπαμμένει 605

παθεῖν, τί μῆχαρ, ἢ τί φάρμακον νόσου,

δεῖξον, εἴπερ οἶσθα·

θρόει, φράζε τᾷ δυσπλάνῳ παρθένῳ.

Προμηθεύς

λέξω τορῶς σοι πᾶν ὅπερ χρῄζεις μαθεῖν,

οὐκ ἐμπλέκων αἰνίγματ᾽, ἀλλ᾽ ἁπλῷ λόγῳ, 610

ὥσπερ δίκαιον πρὸς φίλους οἴγειν στόμα.

πυρὸς βροτοῖς δοτῆρ᾽ ὁρᾷς Προμηθέα.

Ἰώ

ὦ κοινὸν ὠφέλημα θνητοῖσιν φανείς,

τλῆμον Προμηθεῦ, τοῦ δίκην πάσχεις τάδε;

Προμηθεύς

ἁρμοῖ πέπαυμαι τοὺς ἐμοὺς θρηνῶν πόνους. 615

Ἰώ

οὔκουν πόροις ἂν τήνδε δωρεὰν ἐμοί;

Προμηθεύς

λέγ᾽ ἥντιν᾽ αἰτῇ· πᾶν γὰρ ἂν πύθοιό μου.

Ἰώ

σήμηνον ὅστις ἐν φάραγγί σ᾽ ὤχμασεν.

Προμηθεύς

βούλευμα μὲν τὸ Δῖον, Ἡφαίστου δὲ χείρ.

Ἰώ

ποινὰς δὲ ποίων ἀμπλακημάτων τίνεις; 620

Προμηθεύς

τοσοῦτον ἀρκῶ σοι σαφηνίσας μόνον.

Ἰώ

καὶ πρός γε τούτοις τέρμα τῆς ἐμῆς πλάνης

δεῖξον, τίς ἔσται τῇ ταλαιπώρῳ χρόνος.

Προμηθεύς

τὸ μὴ μαθεῖν σοι κρεῖσσον ἢ μαθεῖν τάδε.

Ἰώ

μήτοι με κρύψῃς τοῦθ᾽ ὅπερ μέλλω παθεῖν. 625

Προμηθεύς

ἀλλ᾽ οὐ μεγαίρω τοῦδέ σοι δωρήματος.

Ἰώ

τί δῆτα μέλλεις μὴ οὐ γεγωνίσκειν τὸ πᾶν;

Προμηθεύς

φθόνος μὲν οὐδείς, σὰς δ᾽ ὀκνῶ θράξαι φρένας.

Ἰώ

μή μου προκήδου μᾶσσον ὡς ἐμοὶ γλυκύ.

Προμηθεύς

ἐπεὶ προθυμῇ, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή. 630

Χορός

μήπω γε· μοῖραν δ᾽ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε.

τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον,

αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας·

τὰ λοιπὰ δ᾽ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα.

Προμηθεύς

σὸν ἔργον, Ἰοῖ, ταῖσδ᾽ ὑπουργῆσαι χάριν, 635

ἄλλως τε πάντως καὶ κασιγνήταις πατρός.

ὡς τἀποκλαῦσαι κἀποδύρασθαι τύχας

ἐνταῦθ᾽, ὅπου μέλλοι τις οἴσεσθαι δάκρυ

πρὸς τῶν κλυόντων, ἀξίαν τριβὴν ἔχει.

Ἰώ

οὐκ οἶδ᾽ ὅπως ὑμῖν ἀπιστῆσαί με χρή, 640

σαφεῖ δὲ μύθῳ πᾶν ὅπερ προσχρῄζετε

πεύσεσθε· καίτοι καὶ λέγουσ᾽ αἰσχύνομαι

θεόσσυτον χειμῶνα καὶ διαφθορὰν

μορφῆς, ὅθεν μοι σχετλίᾳ προσέπτατο.

αἰεὶ γὰρ ὄψεις ἔννυχοι πωλεύμεναι 645

ἐς παρθενῶνας τοὺς ἐμοὺς παρηγόρουν

λείοισι μύθοις "ὦ μέγ᾽ εὔδαιμον κόρη,

τί παρθενεύει δαρόν, ἐξόν σοι γάμου

τυχεῖν μεγίστου; Ζεὺς γὰρ ἱμέρου βέλει

πρὸς σοῦ τέθαλπται καὶ συναίρεσθαι Κύπριν 650

θέλει· σὺ δ᾽, ὦ παῖ, μὴ ᾽πολακτίσῃς λέχος

τὸ Ζηνός, ἀλλ᾽ ἔξελθε πρὸς Λέρνης βαθὺν

λειμῶνα, ποίμνας βουστάσεις τε πρὸς πατρός,

ὡς ἂν τὸ Δῖον ὄμμα λωφήσῃ πόθου."

τοιοῖσδε πάσας εὐφρόνας ὀνείρασι 655

συνειχόμην δύστηνος, ἔστε δὴ πατρὶ

ἔτλην γεγωνεῖν νυκτίφοιτ᾽ ὀνείρατα.

ὁ δ᾽ ἔς τε Πυθὼ κἀπὶ Δωδώνης πυκνοὺς

θεοπρόπους ἴαλλεν, ὡς μάθοι τί χρὴ

δρῶντ᾽ ἢ λέγοντα δαίμοσιν πράσσειν φίλα. 660

ἧκον δ᾽ ἀναγγέλλοντες αἰολοστόμους

χρησμοὺς ἀσήμους δυσκρίτως τ᾽ εἰρημένους.

τέλος δ᾽ ἐναργὴς βάξις ἦλθεν Ἰνάχῳ

σαφῶς ἐπισκήπτουσα καὶ μυθουμένη

ἔξω δόμων τε καὶ πάτρας ὠθεῖν ἐμέ, 665

ἄφετον ἀλᾶσθαι γῆς ἐπ᾽ ἐσχάτοις ὅροις·

κεἰ μὴ θέλοι, πυρωπὸν ἐκ Διὸς μολεῖν

κεραυνόν, ὃς πᾶν ἐξαϊστώσοι γένος.

τοιοῖσδε πεισθεὶς Λοξίου μαντεύμασιν

ἐξήλασέν με κἀπέκλῃσε δωμάτων 670

ἄκουσαν ἄκων· ἀλλ᾽ ἐπηνάγκαζέ νιν

Διὸς χαλινὸς πρὸς βίαν πράσσειν τάδε.

εὐθὺς δὲ μορφὴ καὶ φρένες διάστροφοι

ἦσαν, κεραστὶς δ᾽, ὡς ὁρᾶτ᾽, ὀξυστόμῳ

μύωπι χρισθεῖσ᾽ ἐμμανεῖ σκιρτήματι 675

ᾖσσον πρὸς εὔποτόν τε Κερχνείας ῥέος

Λέρνης τε κρήνην · βουκόλος δὲ γηγενὴς

ἄκρατος ὀργὴν Ἄργος ὡμάρτει, πυκνοῖς

ὄσσοις δεδορκὼς τοὺς ἐμοὺς κατὰ στίβους.

ἀπροσδόκητος δ᾽ αὐτὸν ἀφνίδιος μόρος 680

τοῦ ζῆν ἀπεστέρησεν. οἰστροπλὴξ δ᾽ ἐγὼ

μάστιγι θείᾳ γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι.

κλύεις τὰ πραχθέντ᾽· εἰ δ᾽ ἔχεις εἰπεῖν ὅ τι

λοιπὸν πόνων, σήμαινε· μηδέ μ᾽ οἰκτίσας

ξύνθαλπε μύθοις ψευδέσιν· νόσημα γὰρ 685

αἴσχιστον εἶναί φημι συνθέτους λόγους.

Χορός

ἔα ἔα, ἄπεχε, φεῦ·

οὔποτ᾽ οὔποτ᾽ ηὔχουν <ὧδε > ξένους

μολεῖσθαι λόγους εἰς ἀκοὰν ἐμάν,

οὐδ᾽ ὧδε δυσθέατα καὶ δύσοιστα 690

πήματα, λύματα, [δείματα] ἀμ-

φάκει κέντρῳ τύψειν ψυχὰν ἐμάν.

ἰὼ [ἰὼ] μοῖρα μοῖρα,

πέφρικ᾽ εἰσιδοῦσα πρᾶξιν Ἰοῦς. 695

Προμηθεύς

πρῴ γε στενάζεις καὶ φόβου πλέα τις εἶ·

ἐπίσχες ἔστ᾽ ἂν καὶ τὰ λοιπὰ προσμάθῃς.

Χορός

λέγ᾽, ἐκδίδασκε· τοῖς νοσοῦσί τοι γλυκὺ

τὸ λοιπὸν ἄλγος προυξεπίστασθαι τορῶς.

Προμηθεύς

τὴν πρίν γε χρείαν ἠνύσασθ᾽ ἐμοῦ πάρα 700

κούφως· μαθεῖν γὰρ τῆσδε πρῶτ᾽ ἐχρῄζετε

τὸν ἀμφ᾽ ἑαυτῆς ἆθλον ἐξηγουμένης·

τὰ λοιπὰ νῦν ἀκούσαθ᾽, οἷα χρὴ πάθη

τλῆναι πρὸς Ἥρας τήνδε τὴν νεάνιδα.

σύ τ᾽ Ἰνάχειον σπέρμα, τοὺς ἐμοὺς λόγους 705

θυμῷ βάλ᾽, ὡς ἂν τέρματ᾽ ἐκμάθῃς ὁδοῦ.

πρῶτον μὲν ἐνθένδ᾽ ἡλίου πρὸς ἀντολὰς

στρέψασα σαυτὴν στεῖχ᾽ ἀνηρότους γύας·

Σκύθας δ᾽ ἀφίξῃ νομάδας, οἳ πλεκτὰς στέγας

πεδάρσιοι ναίουσ᾽ ἐπ᾽ εὐκύκλοις ὄχοις 710

ἑκηβόλοις τόξοισιν ἐξηρτυμένοι·

οἷς μὴ πελάζειν, ἀλλ᾽ ἁλιστόνοις πόδας

χρίμπτουσα ῥαχίαισιν ἐκπερᾶν χθόνα.

λαιᾶς δὲ χειρὸς οἱ σιδηροτέκτονες

οἰκοῦσι Χάλυβες, οὓς φυλάξασθαί σε χρή. 715

ἀνήμεροι γὰρ οὐδὲ πρόσπλατοι ξένοις.

ἥξεις δ᾽ Ὑβριστὴν ποταμὸν οὐ ψευδώνυμον,

ὃν μὴ περάσῃς, οὐ γὰρ εὔβατος περᾶν,

πρὶν ἂν πρὸς αὐτὸν Καύκασον μόλῃς, ὀρῶν

ὕψιστον, ἔνθα ποταμὸς ἐκφυσᾷ μένος 720

κροτάφων ἀπ᾽ αὐτῶν. ἀστρογείτονας δὲ χρὴ

κορυφὰς ὑπερβάλλουσαν ἐς μεσημβρινὴν

βῆναι κέλευθον, ἔνθ᾽, Ἀμαζόνων στρατὸν

ἥξεις στυγάνορ᾽, αἳ Θεμίσκυράν ποτε

κατοικιοῦσιν ἀμφὶ Θερμώδονθ᾽, ἵνα 725

τραχεῖα πόντου Σαλμυδησσία γνάθος

ἐχθρόξενος ναύταισι, μητρυιὰ νεῶν·

αὗταί σ᾽ ὁδηγήσουσι καὶ μάλ᾽ ἀσμένως.

ἰσθμὸν δ᾽ ἐπ᾽ αὐταῖς στενοπόροις λίμνης πύλαις

Κιμμερικὸν ἥξεις, ὃν θρασυσπλάγχνως σε χρὴ 730

λιποῦσαν αὐλῶν᾽ ἐκπερᾶν Μαιωτικόν·

ἔσται δὲ θνητοῖς εἰσαεὶ λόγος μέγας

τῆς σῆς πορείας, Βόσπορος δ᾽ ἐπώνυμος

κεκλήσεται. λιποῦσα δ᾽ Εὐρώπης πέδον

ἤπειρον ἥξεις Ἀσιάδ᾽·. ἆρ᾽, ὑμῖν δοκεῖ 735

ὁ τῶν θεῶν τύραννος ἐς τὰ πάνθ᾽ ὁμῶς

βίαιος εἶναι; τῇδε γὰρ θνητῇ θεὸς

χρῄζων μιγῆναι τάσδ᾽ ἐπέρριψεν πλάνας.

πικροῦ δ᾽ ἔκυρσας, ὦ κόρη, τῶν σῶν γάμων

μνηστῆρος. οὓς γὰρ νῦν ἀκήκοας λόγους, 740

εἶναι δόκει σοι μηδέπω ᾽ν προοιμίοις.

Ἰώ

ἰώ μοί μοι, ἒ ἔ.

Προμηθεύς

σὺ δ᾽ αὖ κέκραγας κἀναμυχθίζῃ; τί που

δράσεις, ὅταν τὰ λοιπὰ πυνθάνῃ κακά;

Χορός

ἦ γάρ τι λοιπὸν τῇδε πημάτων ἐρεῖς; 745

Προμηθεύς

δυσχείμερόν γε πέλαγος ἀτηρᾶς δύης.

Ἰώ

τί δῆτ᾽ ἐμοὶ ζῆν κέρδος, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τάχει

ἔρριψ᾽ ἐμαυτὴν τῆσδ᾽ ἀπὸ στύφλου πέτρας,

ὅπως πέδοι σκήψασα τῶν πάντων πόνων

ἀπηλλάγην; κρεῖσσον γὰρ εἰσάπαξ θανεῖν 750

ἢ τὰς ἁπάσας ἡμέρας πάσχειν κακῶς.

Προμηθεύς

ἦ δυσπετῶς ἂν τοὺς ἐμοὺς ἄθλους φέροις,

ὅτῳ θανεῖν μέν ἐστιν οὐ πεπρωμένον·

αὕτη γὰρ ἦν ἂν πημάτων ἀπαλλαγή·

νῦν δ᾽ οὐδέν ἐστι τέρμα μοι προκείμενον 755

μόχθων, πρὶν ἂν Ζεὺς ἐκπέσῃ τυραννίδος.

Ἰώ

ἦ γάρ ποτ᾽ ἔστιν ἐκπεσεῖν ἀρχῆς Δία;

Προμηθεύς

ἥδοι᾽ ἄν, οἶμαι, τήνδ᾽ ἰδοῦσα συμφοράν.

Ἰώ

πῶς δ᾽ οὐκ ἄν, ἥτις ἐκ Διὸς πάσχω κακῶς;

Προμηθεύς

ὡς τοίνυν ὄντων τῶνδέ σοι μαθεῖν πάρα. 760

Ἰώ

πρὸς τοῦ τύραννα σκῆπτρα συληθήσεται;

Προμηθεύς

πρὸς αὐτὸς αὑτοῦ κενοφρόνων βουλευμάτων.

Ἰώ

ποίῳ τρόπῳ; σήμηνον, εἰ μή τις βλάβη.

Προμηθεύς

γαμεῖ γάμον τοιοῦτον ᾧ ποτ᾽ ἀσχαλᾷ.

Ἰώ

θέορτον, ἢ βρότειον; εἰ ῥητόν, φράσον. 765

Προμηθεύς

τί δ᾽ ὅντιν᾽·; οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε.

Ἰώ

ἦ πρὸς δάμαρτος ἐξανίσταται θρόνων;

Προμηθεύς

ἣ τέξεταί γε παῖδα φέρτερον πατρός.

Ἰώ

οὐδ᾽ ἔστιν αὐτῷ τῆσδ᾽ ἀποστροφὴ τύχης;

Προμηθεύς

οὐ δῆτα, πλὴν ἔγωγ᾽ ἂν ἐκ δεσμῶν λυθείς. 770

Ἰώ

τίς οὖν ὁ λύσων ἐστὶν ἄκοντος Διός;

Προμηθεύς

τῶν σῶν τιν᾽ αὐτὸν ἐγγόνων εἶναι χρεών.

Ἰώ

πῶς εἶπας; ἦ ᾽μὸς παῖς σ᾽ ἀπαλλάξει κακῶν;

Προμηθεύς

τρίτος γε γένναν πρὸς δέκ᾽ ἄλλαισιν γοναῖς.

Ἰώ

ἥδ᾽ οὐκέτ᾽ εὐξύμβλητος ἡ χρησμῳδία. 775

Προμηθεύς

καὶ μηδὲ σαυτῆς ἐκμαθεῖν ζήτει πόνους.

Ἰώ

μή μοι προτείνων κέρδος εἶτ᾽ ἀποστέρει.

Προμηθεύς

δυοῖν λόγοιν σε θατέρῳ δωρήσομαι.

Ἰώ

ποίοιν; πρόδειξον, αἵρεσίν τ᾽ ἐμοὶ δίδου.

Προμηθεύς

δίδωμ᾽· ἑλοῦ γάρ, ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι 780

φράσω σαφηνῶς, ἢ τὸν ἐκλύσοντ᾽ ἐμέ.

Χορός

τούτων σὺ τὴν μὲν τῇδε, τὴν δ᾽ ἐμοὶ χάριν

θέσθαι θέλησον, μηδ᾽ ἀτιμάσῃς λόγου·

καὶ τῇδε μὲν γέγωνε τὴν λοιπὴν πλάνην,

ἐμοὶ δὲ τὸν λύσοντα· τοῦτο γὰρ ποθῶ. 785

Προμηθεύς

ἐπεὶ προθυμεῖσθ᾽, οὐκ ἐναντιώσομαι

τὸ μὴ οὐ γεγωνεῖν πᾶν ὅσον προσχρῄζετε.

σοὶ πρῶτον, Ἰοῖ, πολύδονον πλάνην φράσω,

ἣν ἐγγράφου σὺ μνήμοσιν δέλτοις φρενῶν.

ὅταν περάσῃς ῥεῖθρον ἠπείροιν ὅρον, 790

πρὸς ἀντολὰς φλογῶπας ἡλιοστιβεῖς

*

πόντου περῶσα φλοῖσβον, ἔστ᾽ ἂν ἐξίκῃ

πρὸς Γοργόνεια πεδία Κισθήνης, ἵνα

αἱ Φορκίδες ναίουσι δηναιαὶ κόραι

τρεῖς κυκνόμορφοι, κοινὸν ὄμμ᾽ ἐκτημέναι, 795

μονόδοντες, ἃς οὔθ᾽ ἥλιος προσδέρκεται

ἀκτῖσιν οὔθ᾽ ἡ νύκτερος μήνη ποτέ.

πέλας δ᾽ ἀδελφαὶ τῶνδε τρεῖς κατάπτεροι,

δρακοντόμαλλοι Γοργόνες βροτοστυγεῖς,

ἃς θνητὸς οὐδεὶς εἰσιδὼν ἕξει πνοάς. 800

τοιοῦτο μέν σοι τοῦτο φρούριον λέγω·

ἄλλην δ᾽ ἄκουσον δυσχερῆ θεωρίαν·

ὀξυστόμους γὰρ Ζηνὸς ἀκραγεῖς κύνας

γρῦπας φύλαξαι, τόν τε μουνῶπα στρατὸν

Ἀριμασπὸν ἱπποβάμον᾽, οἳ χρυσόρρυτον 805

οἰκοῦσιν ἀμφὶ νᾶμα Πλούτωνος πόρου·

τούτοις σὺ μὴ πέλαζε. τηλουρὸν δὲ γῆν

ἥξεις, κελαινὸν φῦλον, οἳ πρὸς ἡλίου

ναίουσι πηγαῖς, ἔνθα ποταμὸς Αἰθίοψ.

τούτου παρ᾽ ὄχθας ἕρφ᾽, ἕως ἂν ἐξίκῃ 810

καταβασμόν, ἔνθα Βιβλίνων ὀρῶν ἄπο

ἵησι σεπτὸν Νεῖλος εὔποτον ῥέος.

οὗτός σ᾽ ὁδώσει τὴν τρίγωνον ἐς χθόνα

Νειλῶτιν, οὗ δὴ τὴν μακρὰν ἀποικίαν,

Ἰοῖ, πέπρωται σοί τε καὶ τέκνοις κτίσαι. 815

τῶν δ᾽ εἴ τί σοι ψελλόν τε καὶ δυσεύρετον,

ἐπανδίπλαζε καὶ σαφῶς ἐκμάνθανε·

σχολὴ δὲ πλείων ἢ θέλω πάρεστί μοι.

Χορός

εἰ μέν τι τῇδε λοιπὸν ἢ παρειμένον

ἔχεις γεγωνεῖν τῆς πολυφθόρου πλάνης, 820

λέγ᾽· εἰ δὲ πάντ᾽ εἴρηκας, ἡμῖν αὖ χάριν

δὸς ἥνπερ αἰτούμεσθα, μέμνησαι δέ που.

Προμηθεύς

τὸ πᾶν πορείας ἥδε τέρμ᾽ ἀκήκοεν.

ὅπως δ᾽ ἂν εἰδῇ μὴ μάτην κλύουσά μου,

ἃ πρὶν μολεῖν δεῦρ᾽ ἐκμεμόχθηκεν φράσω, 825

τεκμήριον τοῦτ᾽ αὐτὸ δοὺς μύθων ἐμῶν.

ὄχλον μὲν οὖν τὸν πλεῖστον ἐκλείψω λόγων,

πρὸς αὐτὸ δ᾽ εἶμι τέρμα σῶν πλανημάτων.

ἐπεὶ γὰρ ἦλθες πρὸς Μολοσσὰ γάπεδα,

τὴν αἰπύνωτόν τ᾽ ἀμφὶ Δωδώνην, ἵνα 830

μαντεῖα θᾶκός τ᾽ ἐστὶ Θεσπρωτοῦ Διός,

τέρας τ᾽ ἄπιστον, αἱ προσήγοροι δρύες,

ὑφ᾽ ὧν σὺ λαμπρῶς κοὐδὲν αἰνικτηρίως

προσηγορεύθης ἡ Διὸς κλεινὴ δάμαρ

μέλλουσ᾽ ἔσεσθαι. τῶνδε προσσαίνει σέ τι ; 835

ἐντεῦθεν οἰστρήσασα τὴν παρακτίαν

κέλευθον ᾖξας πρὸς μέγαν κόλπον ῾Ρέας,

ἀφ᾽ οὗ παλιμπλάγκτοισι χειμάζῃ δρόμοις·

χρόνον δὲ τὸν μέλλοντα πόντιος μυχός,

σαφῶς ἐπίστασ᾽, Ἰόνιος κεκλήσεται,. 840

τῆς σῆς πορείας μνῆμα τοῖς πᾶσιν βροτοῖς.

σημεῖά σοι τάδ᾽ ἐστὶ τῆς ἐμῆς φρενός,

ὡς δέρκεται πλέον τι τοῦ πεφασμένου.

τὰ λοιπὰ δ᾽ ὑμῖν τῇδέ τ᾽ ἐς κοινὸν φράσω,

ἐς ταὐτὸν ἐλθὼν τῶν πάλαι λόγων ἴχνος. 845

Προμηθεύς

ἔστιν πόλις Κάνωβος ἐσχάτη χθονός,

Νείλου πρὸς αὐτῷ στόματι καὶ προσχώματι·

ἐνταῦθα δή σε Ζεὺς τίθησιν ἔμφρονα

ἐπαφῶν ἀταρβεῖ χειρὶ καὶ θιγὼν μόνον.

ἐπώνυμον δὲ τῶν Διὸς γεννημάτων 850

τέξεις κελαινὸν Ἔπαφον, ὃς καρπώσεται

ὅσην πλατύρρους Νεῖλος ἀρδεύει χθόνα·

πέμπτη δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ γέννα πεντηκοντάπαις

πάλιν πρὸς Ἄργος οὐχ ἑκοῦσ᾽ ἐλεύσεται

θηλύσπορος, φεύγουσα συγγενῆ γάμον 855

ἀνεψιῶν· οἱ δ᾽ ἐπτοημένοι φρένας,

κίρκοι πελειῶν οὐ μακρὰν λελειμμένοι,

ἥξουσι θηρεύοντες οὐ θηρασίμους

γάμους, φθόνον δὲ σωμάτων ἕξει θεός·

Πελασγία δὲ δέξεται θηλυκτόνῳ 860

Ἄρει, δαμέντων νυκτιφρουρήτῳ θράσει.

γυνὴ γὰρ ἄνδρ᾽ ἕκαστον αἰῶνος στερεῖ,

δίθηκτον ἐν σφαγαῖσι βάψασα ξίφος·

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς ἔλθοι Κύπρις.

μίαν δὲ παίδων ἵμερος θέλξει τὸ μὴ 865

κτεῖναι σύνευνον, ἀλλ᾽ ἀπαμβλυνθήσεται

γνώμην· δυοῖν δὲ θάτερον βουλήσεται,

κλύειν ἄναλκις μᾶλλον ἢ μιαιφόνος·

αὕτη κατ᾽ Ἄργος βασιλικὸν τέξει γένος.

μακροῦ λόγου δεῖ ταῦτ᾽ ἐπεξελθεῖν τορῶς. 870

σπορᾶς γε μὴν ἐκ τῆσδε φύσεται θρασὺς

τόξοισι κλεινός, ὃς πόνων ἐκ τῶνδ᾽ ἐμὲ

λύσει. τοιόνδε χρησμὸν ἡ παλαιγενὴς

μήτηρ ἐμοὶ διῆλθε Τιτανὶς Θέμις·

ὅπως δὲ χὤπη, ταῦτα δεῖ μακροῦ λόγου 875

εἰπεῖν, σύ τ᾽ οὐδὲν ἐκμαθοῦσα κερδανεῖς.

Ἰώ

ἐλελεῦ ἐλελεῦ,

ὑπό μ᾽ αὖ σφάκελος καὶ φρενοπληγεῖς

μανίαι θάλπουσ᾽, οἴστρου δ᾽ ἄρδις

χρίει μ᾽ ἄπυρος· 880

κραδία δὲ φόβῳ φρένα λακτίζει.

τροχοδινεῖται δ᾽ ὄμμαθ᾽ ἑλίγδην,

ἔξω δὲ δρόμου φέρομαι λύσσης

πνεύματι μάργῳ, γλώσσης ἀκρατής·

θολεροὶ δὲ λόγοι παίουσ᾽ εἰκῆ 885

στυγνῆς πρὸς κύμασιν ἄτης.

Χορός

ἦ σοφὸς ἦ σοφὸς [ἦν] ὃς

πρῶτος ἐν γνώμᾳ τόδ᾽ ἐβάστασε καὶ γλώσ-

σᾳ διεμυθολόγησεν,

ὡς τὸ κηδεῦσαι καθ᾽ ἑαυτὸν ἀριστεύει μακρῷ, 890

καὶ μήτε τῶν πλούτῳ διαθρυπτομένων

μήτε τῶν γέννᾳ μεγαλυνομένων

ὄντα χερνήταν ἐραστεῦσαι γάμων.

Χορός

μήποτε μήποτέ μ᾽, ὦ

<πότνιαι> Μοῖραι, λεχέων Διὸς εὐνά- 895

τειραν ἴδοισθε πέλουσαν·

μηδὲ πλαθείην γαμέτᾳ τινὶ τῶν ἐξ οὐρανοῦ.

ταρβῶ γὰρ ἀστεργάνορα παρθενίαν

εἰσορῶσ᾽ Ἰοῦς ἀμαλαπτομέναν

δυσπλάνοις Ἥρας ἀλατείαις πόνων. 900

Χορός

ἐμοὶ δ᾽ ὅτε μὲν ὁμαλὸς ὁ γάμος,

ἄφοβος· [οὐ δέδια·] μηδὲ κρεισσόνων θεῶν

ἔρως ἄφυκτον ὄμμα προσδράκοι με.

ἀπόλεμος ὅδε γ᾽ ὁ πόλεμος, ἄπορα πόριμος·

οὐδ᾽ ἔχω τίς ἂν γενοίμαν. 905

τὰν Διὸς γὰρ οὐχ ὁρῶ

μῆτιν ὅπα φύγοιμ᾽ ἄν. 906b

Προμηθεύς

ἦ μὴν ἔτι Ζεύς, καίπερ αὐθάδης φρενῶν,

ἔσται ταπεινός, οἷον ἐξαρτύεται

γάμον γαμεῖν, ὃς αὐτὸν ἐκ τυραννίδος

θρόνων τ᾽ ἄιστον ἐκβαλεῖ· πατρὸς δ᾽ ἀρὰ 910

Κρόνου τότ᾽ ἤδη παντελῶς κρανθήσεται,

ἣν ἐκπίτνων ἠρᾶτο δηναιῶν θρόνων.

τοιῶνδε μόχθων ἐκτροπὴν οὐδεὶς θεῶν

δύναιτ᾽ ἂν αὐτῷ πλὴν ἐμοῦ δεῖξαι σαφῶς.

ἐγὼ τάδ᾽ οἶδα χᾦ τρόπῳ. πρὸς ταῦτά νυν 915

θαρσῶν καθήσθω τοῖς πεδαρσίοις κτύποις

πιστός, τινάσσων τ᾽ ἐν χεροῖν πύρπνουν βέλος.

οὐδὲν γὰρ αὐτῷ ταῦτ᾽ ἐπαρκέσει τὸ μὴ οὐ

πεσεῖν ἀτίμως πτώματ᾽ οὐκ ἀνασχετά·

τοῖον παλαιστὴν νῦν παρασκευάζεται 920

ἐπ᾽ αὐτὸς αὑτῷ, δυσμαχώτατον τέρας·

ὃς δὴ κεραυνοῦ κρείσσον᾽ εὑρήσει φλόγα,

βροντῆς θ᾽ ὑπερβάλλοντα καρτερὸν κτύπον·

θαλασσίαν τε γῆς τινάκτειραν νόσον

τρίαιναν, αἰχμὴν τὴν Ποσειδῶνος, σκεδᾷ. 925

πταίσας δὲ τῷδε πρὸς κακῷ μαθήσεται

ὅσον τό τ᾽ ἄρχειν καὶ τὸ δουλεύειν δίχα.

Χορός

σύ θην ἃ χρῄζεις, ταῦτ᾽ ἐπιγλωσσᾷ Διός.

Προμηθεύς

ἅπερ τελεῖται, πρὸς δ᾽ ἃ βούλομαι λέγω.

Χορός

καὶ προσδοκᾶν χρὴ δεσπόσειν Ζηνός τινα; 930

Προμηθεύς

καὶ τῶνδέ γ᾽, ἕξει δυσλοφωτέρους πόνους.

Χορός

πῶς δ᾽ οὐχὶ ταρβεῖς τοιάδ᾽ ἐκρίπτων ἔπη;

Προμηθεύς

τί δ᾽ ἂν φοβοίμην ᾧ θανεῖν οὐ μόρσιμον;

Χορός

ἀλλ᾽ ἆθλον ἄν σοι τοῦδ᾽ ἔτ᾽ ἀλγίω πόροι.

Προμηθεύς

ὁ δ᾽ οὖν ποιείτω· πάντα προσδοκητά μοι. 935

Χορός

οἱ προσκυνοῦντες τὴν Ἀδράστειαν σοφοί.

Προμηθεύς

σέβου, προσεύχου, θῶπτε τὸν κρατοῦντ᾽ ἀεί.

ἐμοὶ δ᾽ ἔλασσον Ζηνὸς ἢ μηδὲν μέλει.

δράτω, κρατείτω τόνδε τὸν βραχὺν χρόνον,

ὅπως θέλει· δαρὸν γὰρ οὐκ ἄρξει θεοῖς. 940

ἀλλ᾽ εἰσορῶ γὰρ τόνδε τὸν Διὸς τρόχιν,

τὸν τοῦ τυράννου τοῦ νέου διάκονον·

πάντως τι καινὸν ἀγγελῶν ἐλήλυθεν.

Ἑρμῆς

σὲ τὸν σοφιστήν, τὸν πικρῶς ὑπέρπικρον,

τὸν ἐξαμαρτόντ᾽ εἰς θεοὺς ἐφημέροις 945

πορόντα τιμάς, τὸν πυρὸς κλέπτην λέγω·

πατὴρ ἄνωγέ σ᾽ οὕστινας κομπεῖς γάμους

αὐδᾶν, πρὸς ὧν ἐκεῖνος ἐκπίπτει κράτους.

καὶ ταῦτα μέντοι μηδὲν αἰνικτηρίως,

ἀλλ᾽ αὔθ᾽ ἕκαστα φράζε· μηδέ μοι διπλᾶς 950

ὁδούς, Προμηθεῦ, προσβάλῃς· ὁρᾷς δ᾽ ὅτι

Ζεὺς τοῖς τοιούτοις οὐχὶ μαλθακίζεται.

Προμηθεύς

σεμνόστομός γε καὶ φρονήματος πλέως

ὁ μῦθός ἐστιν, ὡς θεῶν ὑπηρέτου.

νέον νέοι κρατεῖτε καὶ δοκεῖτε δὴ 955

ναίειν ἀπενθῆ πέργαμ᾽· οὐκ ἐκ τῶνδ᾽ ἐγὼ

δισσοὺς τυράννους ἐκπεσόντας ᾐσθόμην;

τρίτον δὲ τὸν νῦν κοιρανοῦντ᾽ ἐπόψομαι

αἴσχιστα καὶ τάχιστα. μή τί σοι δοκῶ

ταρβεῖν ὑποπτήσσειν τε τε τοὺς νέους θεούς; 960

πολλοῦ γε καὶ τοῦ παντὸς ἐλλείπω. σὺ δὲ

κέλευθον ἥνπερ ἦλθες ἐγκόνει πάλιν·

πεύσῃ γὰρ οὐδὲν ὧν ἀνιστορεῖς ἐμέ.

Ἑρμῆς

τοιοῖσδε μέντοι καὶ πρὶν αὐθαδίσμασιν

ἐς τάσδε σαυτὸν πημονὰς καθώρμισας. 965

Προμηθεύς

τῆς σῆς λατρείας τὴν ἐμὴν δυσπραξίαν,

σαφῶς ἐπίστασ᾽, οὐκ ἂν ἀλλάξαιμ᾽ ἐγώ.

κρεῖσσον γὰρ οἶμαι τῇδε λατρεύειν πέτρᾳ

ἢ πατρὶ φῦναι Ζηνὶ πιστὸν ἄγγελον.

οὕτως ὑβρίζειν τοὺς ὑβρίζοντας χρεών. 970

Ἑρμῆς

χλιδᾶν ἔοικας τοῖς παροῦσι πράγμασι.

Προμηθεύς

χλιδῶ; χλιδῶντας ὧδε τοὺς ἐμοὺς ἐγὼ

ἐχθροὺς ἴδοιμι· καὶ σὲ δ᾽ ἐν τούτοις λέγω.

Ἑρμῆς

ἦ κἀμὲ γάρ τι συμφοραῖς ἐπαιτιᾷ;

Προμηθεύς

ἁπλῷ λόγῳ τοὺς πάντας ἐχθαίρω θεούς, 975

ὅσοι παθόντες εὖ κακοῦσί μ᾽ ἐκδίκως.

Ἑρμῆς

κλύω σ᾽ ἐγὼ μεμηνότ᾽ οὐ σμικρὰν νόσον.

Προμηθεύς

νοσοῖμ᾽ ἄν, εἰ νόσημα τοὺς ἐχθροὺς στυγεῖν.

Ἑρμῆς

εἴης φορητὸς οὐκ ἄν, εἰ πράσσοις καλῶς.

Προμηθεύς

<ὤμοι.>

Ἑρμῆς

ὤμοι; τόδε Ζεὺς τοὔπος οὐκ ἐπίσταται. 980

Προμηθεύς

ἀλλ᾽ ἐκδιδάσκει πάνθ᾽ ὁ γηράσκων χρόνος.

Ἑρμῆς

καὶ μὴν σύ γ᾽ οὔπω σωφρονεῖν ἐπίστασαι.

Προμηθεύς

σὲ γὰρ προσηύδων οὐκ ἂν ὄνθ᾽ ὑπηρέτην.

Ἑρμῆς

ἐρεῖν ἔοικας οὐδὲν ὧν χρῄζει πατήρ.

Προμηθεύς

καὶ μὴν ὀφείλων γ᾽ ἂν τίνοιμ᾽ αὐτῷ χάριν. 985

Ἑρμῆς

ἐκερτόμησας δῆθεν ὡς παῖδ᾽ ὄντα με.

Προμηθεύς

οὐ γὰρ σὺ παῖς τε κἄτι τοῦδ᾽ ἀνούστερος

εἰ προσδοκᾷς ἐμοῦ τι πεύσεσθαι πάρα;

οὐκ ἔστιν αἴκισμ᾽ οὐδὲ μηχάνημ᾽ ὅτῳ

προτρέψεταί με Ζεὺς γεγωνῆσαι τάδε, 990

πρὶν ἂν χαλασθῇ δεσμὰ λυμαντήρια.

πρὸς ταῦτα ῥιπτέσθω μὲν αἰθαλοῦσσα φλόξ,

λευκοπτέρῳ δὲ νιφάδι καὶ βροντήμασι

χθονίοις κυκάτω πάντα καὶ ταρασσέτω.

γνάμψει γὰρ οὐδὲν τῶνδέ μ᾽ ὥστε καὶ φράσαι 995

πρὸς οὗ χρεών νιν ἐκπεσεῖν τυραννίδος.

Ἑρμῆς

ὅρα νυν εἴ σοι ταῦτ᾽ ἀρωγὰ φαίνεται.

Προμηθεύς

ὦπται πάλαι δὴ καὶ βεβούλευται τάδε.

Ἑρμῆς

τόλμησον, ὦ μάταιε, τόλμησόν ποτε

πρὸς τὰς παρούσας πημονὰς ὀρθῶς φρονεῖν, 1000

Προμηθεύς

ὀχλεῖς μάτην με κῦμ᾽ ὅπως παρηγορῶν.

εἰσελθέτω σε μήποθ᾽ ὡς ἐγὼ Διὸς

γνώμην φοβηθεὶς θηλύνους γενήσομαι,

καὶ λιπαρήσω τὸν μέγα στυγούμενον

γυναικομίμοις ὑπτιάσμασιν χερῶν 1005

λῦσαί με δεσμῶν τῶνδε· τοῦ παντὸς δέω.

Ἑρμῆς

λέγων ἔοικα πολλὰ καὶ μάτην ἐρεῖν·

τέγγῃ γὰρ οὐδὲν οὐδὲ μαλθάσσῃ λιταῖς

ἐμαῖς· δακὼν δὲ στόμιον ὡς νεοζυγὴς

πῶλος βιάζῃ καὶ πρὸς ἡνίας μάχῃ. 1010

ἀτὰρ σφοδρύνῃ γ᾽ ἀσθενεῖ σοφίσματι·

αὐθαδία γὰρ τῷ φρονοῦντι μὴ καλῶς

αὐτὴ καθ᾽ αὑτὴν οὐδενὸς μεῖζον σθένει.

σκέψαι δ᾽, ἐὰν μὴ τοῖς ἐμοῖς πεισθῇς λόγοις,

οἷός σε χειμὼν καὶ κακῶν τρικυμία 1015

ἔπεισ᾽ ἄφυκτος · πρῶτα μὲν γὰρ ὀκρίδα

φάραγγα βροντῇ καὶ κεραυνίᾳ φλογὶ

πατὴρ σπαράξει τήνδε, καὶ κρύψει δέμας

τὸ σόν, πετραία δ᾽ ἀγκάλη σε βαστάσει.

μακρὸν δὲ μῆκος ἐκτελευτήσας χρόνου 1020

ἄψορρον ἥξεις εἰς φάος· Διὸς δέ τοί

πτηνὸς κύων, δαφοινὸς αἰετός, λάβρως

διαρταμήσει σώματος μέγα ῥάκος,

ἄκλητος ἕρπων δαιταλεὺς πανήμερος,

κελαινόβρωτον δ᾽ ἧπαρ ἐκθοινήσεται. 1025

τοιοῦδε μόχθου τέρμα μή τι προσδόκα,

πρὶν ἂν θεῶν τις διάδοχος τῶν σῶν πόνων

φανῇ, θελήσῃ τ᾽ εἰς ἀναύγητον μολεῖν

Ἅιδην κνεφαῖά τ᾽ ἀμφὶ Ταρτάρου βάθη.

πρὸς ταῦτα βούλευ᾽· ὡς ὅδ᾽ οὐ πεπλασμένος 1030

ὁ κόμπος, ἀλλὰ καὶ λίαν εἰρημένος ·

ψευδηγορεῖν γὰρ οὐκ ἐπίσταται στόμα

τὸ Δῖον, ἀλλὰ πᾶν ἔπος τελεῖ· σὺ δὲ

πάπταινε καὶ φρόντιζε, μηδ᾽ αὐθαδίαν

εὐβουλίας ἀμείνον᾽ ἡγήσῃ ποτέ. 1035

Χορός

ἡμῖν μὲν Ἑρμῆς οὐκ ἄκαιρα φαίνεται

λέγειν. ἄνωγε γάρ σε τὴν αὐθαδίαν

μεθέντ᾽ ἐρευνᾶν τὴν σοφὴν εὐβουλίαν.

πιθοῦ· σοφῷ γὰρ αἰσχρὸν ἐξαμαρτάνειν.

Προμηθεύς

εἰδότι τοί μοι τάσδ᾽ ἀγγελίας 1040

ὅδ᾽ ἐθώυξεν· πάσχειν δὲ κακῶς

ἐχθρὸν ὑπ᾽ ἐχθρῶν οὐδὲν ἀεικές.

πρὸς ταῦτ᾽ ἐπ᾽ ἐμοὶ ῥιπτέσθω μὲν

πυρὸς ἀμφήκης βόστρυχος, αἰθὴρ δ᾽

ἐρεθιζέσθω βροντῇ σφακέλῳ τ᾽ 1045

ἀγρίων ἀνέμων· χθόνα δ᾽ ἐκ πυθμένων

αὐταῖς ῥίζαις πνεῦμα κραδαίνοι,

κῦμα δὲ πόντου τραχεῖ ῥοθίῳ

συγχώσειεν τῶν οὐρανίων

ἄστρων διόδους· εἴς τε κελαινὸν 1050

Τάρταρον ἄρδην ῥίψειε δέμας

τοὐμὸν ἀνάγκης στερραῖς δίναις·

πάντως ἐμέ γ᾽ οὐ θανατώσει.

Ἑρμῆς

τοιάδε μέντοι τῶν φρενοπλήκτων

βουλεύματ᾽ ἔπη τ᾽ ἔστιν ἀκοῦσαι. 1055

τί γὰρ ἐλλείπει μὴ <οὐ> παραπαίειν

ἡ τοῦδ᾽ εὐχή; τί χαλᾷ μανιῶν;

ἀλλ᾽ οὖν ὑμεῖς γ᾽ αἱ πημοσύναις

συγκάμνουσαι ταῖς τοῦδε τόπων

μετά ποι χωρεῖτ᾽ ἐκ τῶνδε θοῶς, 1060

μὴ φρένας ὑμῶν ἠλιθιώσῃ

βροντῆς μύκημ᾽ ἀτέραμνον.

Χορός

ἄλλο τι φώνει καὶ παραμυθοῦ μ᾽

ὅ τι καὶ πείσεις· οὐ γὰρ δή που

τοῦτό γε τλητὸν παρέσυρας ἔπος. 1065

πῶς με κελεύεις κακότητ᾽ ἀσκεῖν;

μετὰ τοῦδ᾽ ὅ τι χρὴ πάσχειν ἐθέλω·

τοὺς προδότας γὰρ μισεῖν ἔμαθον,

κοὐκ ἔστι νόσος

τῆσδ᾽ ἥντιν᾽ ἀπέπτυσα μᾶλλον. 1070

Ἑρμῆς

ἀλλ᾽ οὖν μέμνησθ᾽ ἁγὼ προλέγω

μηδὲ πρὸς ἄτης θηραθεῖσαι

μέμψησθε τύχην, μηδέ ποτ᾽ εἴπηθ᾽

ὡς Ζεὺς ὑμᾶς εἰς ἀπρόοπτον

πῆμ᾽ εἰσέβαλεν· μὴ δῆτ᾽ αὐταὶ δ᾽ 1075

ὑμᾶς αὐτάς. εἰδυῖαι γὰρ

κοὐκ ἐξαίφνης οὐδὲ λαθραίως

εἰς ἀπέρατον δίκτυον ἄτης

ἐμπλεχθήσεσθ᾽ ὑπ᾽ ἀνοίας.

Προμηθεύς

καὶ μὴν ἔργῳ κοὐκέτι μύθῳ 1080

χθὼν σεσάλευται·

βρυχία δ᾽ ἠχὼ παραμυκᾶται

βροντῆς, ἕλικες δ᾽ ἐκλάμπουσι

στεροπῆς ζάπυροι, στρόμβοι δὲ κόνιν

εἱλίσσουσι· σκιρτᾷ δ᾽ ἀνέμων 1085

πνεύματα πάντων εἰς ἄλληλα

στάσιν ἀντίπνουν ἀποδεικνύμενα·

ξυντετάρακται δ᾽ αἰθὴρ πόντῳ.

τοιάδ᾽ ἐπ᾽ ἐμοὶ ῥιπὴ Διόθεν

τεύχουσα φόβον στείχει φανερῶς. 1090

ὦ μητρὸς ἐμῆς σέβας, ὦ πάντων

αἰθὴρ κοινὸν φάος εἱλίσσων,

ἐσορᾷς μ᾽ ὡς ἔκδικα πάσχω.